"Sëmundja" jonë e lashtë...

Ka filluar sërish një "përleshje" në internet rreth huqeve shqiptare.Lexova së fundi (pas një shkëputje relative)  faqen gjithëshqiptare të Rush Dragut  nga Shqipëria dhe, duke u ndjerë entuziuast për këtë punë të mrekullueshme të këtij njeriu të talentuar, u shokova nga  disa ide të hedhura në internet rreth "turmave" apo edhe asaj gjuhe të hidhur që përdorin kolegët gazetarë të Tiranës për njëri tjetrin. "Gjuha  kocka ska, por kocka bluan"-kjo thënie popullore  me vinte si refren ndërsa përcillja çdo radhë dhe sentencë. Një gazetar "gropos" të gjallë kolegun e vet, ndërsa një ish-gazetar shpërfill dhe gati përbuz bashkëkombasit e vet, që si edhe ai vetë, kanë ardhur në Amerikë që të marrin, por edhe të japin, që të humbin, por edhe të fitojnë, që të qytetërohen më shumë, por edhe të mbeten po ata që kanë qënë në kuptimin e traditës, kulturës, gjuhës, zakoneve...Dhe të keqen më të madhe e shohim tek vetja, dhe lavdinë më të madhe tek të tjerët...Ose, sikurse  dëshiron të shprehet zotI Ypi, çdo gjë  e  keqe njerëzore, çdo ves  shqiptar e ka emrin Mero Baze! Hej, ish-kolegë, mos ja fusni "thikën" kaq shumë njëri tjetrit. Mos "groposni" kështu se nuk dihet kush bie në gropë...Gazetari Mero Baze mund të ketë shumë gjynahe në karaktrin e vet si njeri, por ai është gazetar...(Mbase ai po korr ato që ka mbjellë). Ka një limit që duhet respektuar, duhet respektuar individi si qënie së pari dhe "gjynahet" let t'i çojmë në gjykatë, që të paktën të ketë një "kandar", që të peshojë...Ky është ndryshimi më i madh i asaj shoqërie që lamë atje, dhe i kësaj që jetojmë këtu: Pesha e individit!  Respekti  ndaj individit. Liria e individit, por edhe e drejta e tij për tu ngritur aty ku do  dhe ëndërron, sikurse është shprehur Linkoln.   

Zotil Milloshi befasohet që ne ende nuk kemi një politikanin tonë. Dhe unë them seriozisht dhe me shaka: po ç'na duhet? Kemi boll në Tiranë. Përgjigja ime do të ishte se shqiptarët në Amerikë i kanë "kthyer" kurrizin profesionit të politikanit sepse janë "vyer" nga mrekullitë politkane. Politikani është profesion i vjetër, por jo aq e domosdoshme që të jetë  edhe më i nderuari. Sepse në fund të fundit politka është arti i  rrenës, dhe shumë  nga ne janë ngopur me këto rrena majtas e djathtas. Ajo që ve në dukje Milloshi se  shqiptarët nuk flasin  dot as  anglishten, mbase  është lapsus ose ndonjë rastësi, diku në  rrethinat e Omahasë, sepse e vërteta është krejt ndryshe: shqiptarët janë gjithëpërfshirë në jetën e Amerikës.  Shqiptarët janë një "gen virulent" që kudo që  ndodhen  apo i përplas jeta, i bëjne vend vetes dhe bëjnë dhe shumë miq rreth vetes.  Unë kam parë një realitet krejt ndryshe nga ai që na servir zoti Sami Milloshi. Le  të them vetëm këtu në Minneapolis ku komuniteti eshtë në "foshnjërinë" e vet: Maltin Repishti është një doktor i suksesshëm, Elton Mykerezi është PhD dhe pedagog në Universitetin e Minnesotës, Gjergj Cici ka punuar në Universitet tani është tramsferuar në një universitet në  Nju Jork, Gazmend Xhelilaj është ekonomist i sukseshëm, Uljan Çobo një biznesmen me kredibilitet, Plarent Ymeri një tjetër histori suksesi, apo  më tej Minesotës: Aldi Kraja është profesor me emër në St.Louis, Niko Qafoku  shkencëtar i sukesshëm Oregon, Petrit Ndrio nga Lushnja është doktor psikiater në Cikago.... Po sa të tjerë?!

Secili nga këta emra që përmenda mund të  futej në politikë, por asnjë nuk e zgjodhi si rrugë karriere. Në të vërtetë, politika është një profesion që është në sytë e publikut, por nuk është e nevojsshme të jetë më i preferuiari, apo edhe më i lakmuari. Ka fusha të begata ku talentet shqiptare kanë zënë vendin e vet.   

Unë mendoj se një nga avanazhet e shoqërisë amerikane është fatki  se ke hapësirë të bësh zgjidhjet e tua. Pse  shihet "vëngër" ai që ka hapur një kafe ku shkojnë dhe pinë kafe shqiptarët? Ai është për t'u përgëzuar, sepse  duke mbajtur komunitetin bashkë, mbahet gjallë një traditë, që edhe vetë Amerika e  respekton dhe e inkurajon. Unë nuk e kam parrë kurrkund ku kam shkuar komunitetin shqiptar si një "ishull", por për më tepër si  një oaz, ku mbijnë talente dhe mrekulli të reja... Unë mbase do të pajtohesha me idenë së duke theksuar fort komunitetin, arrohet integrimi, por këtu në Amerikë, nëse nuk do të integrohesh "thyen kokën tënde".  

Çdo komb ka tendencat e veta, por gjykimi i këtyre  tendencave në mënyrë imponuese është gabim. Duhet respektuar ai që mban çelur një kafe ku flitet shqip, dhe ai që dërgonte  një letër-thirje  duke thënë "votoni për Obamën", sepse të dyja këta janë shprehje e lirisë.  Mos ju sul mendimit tim, por respekto dhe argumento idetë përndyrshe bën të njëtën propogandë që bënim në komunizëm. Shoqëria amerikane respekton përkatësinë e secilit. Shteti i Minnesotës ku unë jetoj prej  10 vjetësh është i pari shtet të dërgojnë në Uashington DC një kongresmen me besim mysliman siç është Kieth Allison. (Kongresmeni im në të njëjtën kohë) Këtu aplikohet një demokraci e avancuar ku individi është i lirë të zgjedhë "mbretërinë" e vet dhe nuk ka "mbret" që t'i diktohet lirisë së individit. Në fund të fundit ky është thelbi i jetës në Amerikë: Liri e individit që "skllavërohet" nga pasionet  e veta...  

E kam vizituar Amerikën para  zotit Milloshi dhe kam vënë re qysh atëhere se kjo Amerikë e madhe përfundon tek   ai realiteti i vogël dhe i bekuar që quhet familje. Kjo madhështi dhe hapësirë  nuk është gjë tjetër veçse  familje, familje. Në ato vite kur mund të qëndroje lehtë  në SHBA shumë kolegë dhe miq në Tiranë u habitën kur më panë "të kthehesha  nga  Amerika"...Duke e kuptuar suprizën e tyrë në këndvështrimin tim u thosha: "Atje është Amerika, këtu është familja ime". Pra kudo që jeton, sfida jote është dhe mbetet familja. Shpesh liria e tepruar , rrezikon edhe familjen dhe kjo ështe beteja civile që përballon   sot kjo shoqëri e avanacuar dhe demokracia në përgjithësi.  

Unë respektoj mendimet  e shprehuara, por kur   ka te ndencë të fyet individi, qënia e tij, apo  për më keq një komunitet, duhet folur. Duhet ngritur zëri Ajo që na mungon në Amerikë është  "pakëz Shqipëri" dhe kur shohim se kjo  mbahet gjallë  diku, mos ta fyejmë, le ta respektojmë. Këtu në Minnesota ka një ndjeshmëri të veçantë ndaj komuniteteve, sado të vogla qofshin. Kohët e fundit një kolegu im  më telefonoi dhe më tha se një radio lokale organizon  emisone për  komunitetet dhe  gjuha shqipe mungon. "Do ta bëjmë" i thashë dhe po punojmë që të kemi disa minuta program shqip. Cfarë të keqe ka? Ky nuk është  "ishullizim" por civilizim dhe kontribut. Ndaj, kudo që jemi ne mbetemi një  "mikro-ishull" shqiptar që   ofrojmë diçka. Prof. Hulusi Hako, njeriu që "luftoi" Zotin, por po aq e do Shqipërinë, rreth kësaj do të thoshte: "Kujdes, me këdo që komunikoni dhe  punoni. Lini emër të mirë, lini përshtypje të  mira, sepse  jeni "ambasadorë" të një kulture dhe të një vendi  të lashtë, që e keni vetëm ju dhe mund ta preznatoni vetëm   ju...Politika bën politikë, ju bëni vetëm Shqipëri".  Le të  mund të "kurojmë" sadopak sëmundjen tonë të lashtë "e keqja e vetes". Fakti që  ne jetojmë dhe mbijetojmë në këtë vend të të githa kombeve dhe kulturave, tregon vitalitetin dhe  të vërtetën e madhe se shqiptarët janë komb i premtimeve të mëdha.

Por duhet durim. Asgjë nuk bëhët me "urdhër", aq më tepër një politikan shqiptaro-amerikan.(!!)  Dhe nëse e njohim procesin se si "prodhohen" dhe "farkëtohen"  politikanët në SHBA , idetë e zotit Milloshi, megjithse i respektoj, duket se janë pjekur tek e njëjta "furrë"  e së shkuarës sonë. Le të jetojmë Amerikën  duke respektuar vetveten.  
 

Shefqet Meko

Minneapolis, SHBA